Στην εκδήλωση του Πολιτιστικού Στεκιού της ΚΝΕ στον Πειραιά «Τραβέρσο» και με το σύνθημα: «Κάτω τα χέρια από την Κούβα! Η Κούβα δεν είναι μόνη της!», παραβρέθηκε καλεσμένος και τοποθετήθηκε ο πρόεδρος του Ελληνοκουβανικού Συνδέσμου Φιλίας και Αλληλεγγύης, Νίκος Καρανδρέας.
Παραθέτουμε την ομιλία του.
Νομίζω πως τρεις λέξεις έρχονται αυθόρμητα στο μυαλό
όταν μιλάμε για την Κούβα:
Επανάσταση, διεθνισμός, αλληλεγγύη.
Έννοιες που αν και εμφανίστηκαν ξέχωρα η μία από την άλλη σε πολλές ιστορικές εποχές, δέθηκαν σε ένα οργανικό σύνολο μόνο από τότε που η εργατική τάξη απόκτησε αυτοσυνείδηση˙ που διαπίστωσε πως η απελευθέρωσή της είναι στην πραγματικότητα απελευθέρωση ολόκληρης της κοινωνίας και πως αυτή δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί στα στενά εθνικά πλαίσια, αλλά σε συντονισμένο αγώνα όλων των λαών.
Με τη σύνδεση αυτή η έννοια της αλληλεγγύης που σημαίνει την πάλη για ένα κοινό σκοπό – αναβαθμίζεται σε κοινή διεθνή πάλη για ανεξαρτησία, απαλλαγή από τα καταναγκαστικά δεσμά του κεφαλαίου, ελεύθερη κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξη συνειδητών πολιτών, δημιουργών του μέλλοντός τους.
Η οργανική σύνδεση των τριών αυτών εννοιών πραγματοποιήθηκε και διατηρείται στην Κούβα μέσα από τις διαδικασίες μιας ουσιαστικά αδιάκοπης επαναστατικής πορείας και αγώνων από το 1868 μέχρι σήμερα.
Κάθε ένας από τους τέσσερις βασικούς σταθμούς της επαναστατικής ιστορίας της Κούβας αποτέλεσε την αφετηρία και, ταυτόχρονα, την έκφραση μιας νέας, διαφορετικής κοινότητας συμφερόντων ανάμεσα στα στρώματα της κουβανικής κοινωνίας, αποδεικνύοντας στην πράξη πως η αλληλεγγύη δεν είναι στατική έννοια αλλά καθαρά ιστορική και πως ακόμα προσδιορίζεται ταξικά.
Έτσι, πολύ συνοπτικά, ο αντιαποικιακός Δεκαετής Πόλεμος που ξεκίνησε το 1868 ενάντια στην Ισπανική κυριαρχία ένωσε για πρώτη φορά ένα μέρος των γαιοκτημόνων και των εμπόρων με τους αφρικανούς δούλους. Δούλοι και απελεύθεροι αποτέλεσαν το μεγαλύτερο τμήμα του επαναστατικού στρατού και ο μαύρος στρατηγός Αντόνιο Μασέο αναδείχτηκε σε ήρωα της επανάστασης.
Η δεύτερη επανάσταση για την Ανεξαρτησία της Κούβας το 1895 εμπέδωσε στο ιδεολογικό οπλοστάσιο των κουβανών τις ιδέες της δημοκρατίας, της φυλετικής ισότητας, αλλά και τον ανθρωπιστικό διεθνισμό του Χοσέ Μαρτί, του μεγάλου ποιητή του οργανωτή, καθοδηγητή και μάρτυρα της επανάστασης.
Η σύνθεση των ιδεών του Μαρτί με τη μαρξιστική κοσμοθεωρία, κάτω από την καθοριστική επίδραση της Οκτωβριανής Επανάστασης, έγινε κατά την εξέλιξη της πάλης ενάντια στη δικτατορία του Ματσάδο (1925-1933) και την επικυριαρχία των ΗΠΑ, με την παράλληλη άνδρωση του γνήσιου συνδικαλιστικού κινήματος, τη δημιουργία του Κουβανικού Κομμουνιστικού κόμματος, τη ριζοσπαστικοποίηση του φοιτητικού κινήματος, τη σύνδεση της πάλης εργατών – αγροτών και τη διαμόρφωση μιας νέας ενότητας με κοινούς στόχους για το μέλλον της Κούβας.
Οι στόχοι αυτοί αποτέλεσαν τον πολιτικοϊδεολογικό πυρήνα του κινήματος της 26ης Ιούλη που μετά την επίθεση στη Μονκάδα το 1953 ξεκίνησε τον αγώνα για ολοκληρωτική αντιμετώπιση της δικτατορίας και της νεοαποικιοκρατίας και για την κοινωνική και οικονομική αναγέννηση της χώρας.
Ο Φιντέλ Κάστρο και οι σύντροφοί του μπόρεσαν να αναζωογονήσουν την μαχητική αλληλεγγύη ανάμεσα στους αγρότες και τους εργάτες, τα προοδευτικά στρώματα της πόλης και τους φοιτητές. Αυτή στερεώθηκε και έγινε σαφέστερη μέσα στα πρώτα 2-3 χρόνια από τον θρίαμβο της επανάστασης, τα χρόνια της ολόπλευρης ρήξης με την εγχώρια και την βορειομερικάνικη αστική τάξη. Μέσα σ’ αυτόν τον αγώνα πήρε το νέο χαρακτήρα της σοσιαλιστικής αλληλεγγύης και συνειδητοποιήθηκε σαν τέτοια από την επαναστατική ηγεσία και το λαό.
Η αλληλεγγύη των εργαζομένων στη ζωή και τον αγώνα για τη δημιουργία μιας σοσιαλιστικής κοινωνίας που μόνον αυτή εξασφαλίζει την πραγματική ανεξαρτησία της χώρας, ήταν και είναι το ισχυρότερο όπλο της κουβανικής επανάστασης απέναντι στη συνεχή επίθεση, σε όλα τα επίπεδα και με όλα τα μέσα, του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού και των συμμάχων του, ιδιαίτερα μετά το 1990.
Βέβαια η σοσιαλιστική αλληλεγγύη δεν μπορεί να περιορίζεται στα στενά πλαίσια μιας δεδομένης κοινωνίας καθώς οι βάσεις της - εθνική ανεξαρτησία και αυτοδιάθεση, ανατροπή των δεσμών του εγχώριου και του διεθνούς κεφαλαίου, αγκαλιάζουν σε άλλοτε άλλο βαθμό μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού.
Έτσι, από την πρώτη στιγμή, η κοινωνική αλληλεγγύη των κουβανών εκφράστηκε διακηρυκτικά και πρακτικά με μιά πρωτοφανή για μιά μικρή και μέχρι πρόσφατα εξαρτημένη χώρα διεθνιστική δράση, που όπως ξέρουμε κάλυψε όλα τα επίπεδα.
Όπως επιγραμματικά είπε ο Φιντέλ Κάστρο: «Όποιος είναι ανίκανος να πολεμήσει για τους άλλους, δεν θα σταθεί ποτέ ικανός να πολεμήσει για τον εαυτό του». Αυτό μεταφράστηκε στην εκδήλωση διεθνιστικής αλληλεγγύης ακόμα και στις πιό δύσκολες στιγμές της σύγχρονης κουβανικής ιστορίας. Αλλά ακόμα - και αυτό ισχύει τόσο για τους κουβανούς όσο και για όλους εμάς - στο οτι η θέληση να προσφέρεις σε ένα κοινό αγώνα δυναμώνει ταυτόχρονα την αποφασιστικότητα και το κουράγιο να συνεχίσεις την προσπάθεια παρά τις δυσκολίες και τα πισωγυρίσματα.
Αυτά είναι τα πλαίσια μέσα στα οποία ιδρύθηκε το 1963 και λειτούργησε έκτοτε ο Ελληνοκουβανικός Σύνδεσμος Φιλίας και Αλληλεγγύης, ο πρώτος σύνδεσμος αλληλεγγύης με την Κούβα στην Ευρώπη και ένας από τους πρώτους στον κόσμο. Η δημιουργία του ήταν κάτι το φυσικό και αυτονόητο μέσα στον ενθουσιασμό και την ανάταση που προκάλεσαν στο αγωνιζόμενο στις συνθήκες του μετεμφυλιακού κράτους και υπό αναθεωρητικές επιρροές λαϊκό κίνημα η στρατιωτική νίκη μιας επανάστασης που αυτοκηρύσσονταν σοσιαλιστική, η αποτίναξη του ζυγού του αμερικανικού ιμπεριαλισμού, η αποκήρυξη του «ειρηνικού δρόμου προς το σοσιαλισμό».
Τα τελευταία χρόνια και ιδιαίτερα από τον περασμένο Γενάρη, η κουβανική επανάσταση διανύει μιά από τις πιο δύσκολες στιγμές της όπου δοκιμάζονται ξανά η αγωνιστικότητα, η πίστη στο σοσιαλισμό και την ανεξαρτησία, η αυταπάρνηση και η δημιουργικότητα του λαού, της πολιτικής ηγεσίας, του Κόμματος.
Στη χώρα μας, όπως και αλλού η παρουσίαση από τα ΜΜΕ μιας ιδιαίτερα δύσκολης κατάστασης στην Κούβα προκάλεσε – ίσως αντίθετα με τους στόχους τους – ένα σημαντικό κύμα προσφοράς βοήθειας. Η προσφορά χρημάτων, φαρμάκων και άλλων ειδών, αυθόρμητη ή μετά από κάλεσμα φορέων όπως και ο Ελληνοκουβανικός Σύνδεσμος, υποδηλώνει την αυτοματική σχεδόν αντίδραση ενός υπολογίσιμου τμήματος του λαού μπροστά σε μια καταφανή αδικία.
Η προσφορά αυτή είναι σημαντική και είναι ώρα να προσπαθήσουμε – όπως πρέπει να γίνεται σε κάθε τέτοια εκδήλωση που σπάει την καθημερινότητα και βγαίνει δυνητικά από το καλούπι συμπεριφοράς που επιβάλλει το αστικό καθεστώς – να προσπαθήσουμε να προβάλουμε σε όσο το δυνατό περισσότερους την ιδέα της διεθνιστικής αλληλεγγύης με την Κούβα, την ιδέα πως η Κούβα η ίδια είναι κάτι πολύ περισσότερο από αποδέκτης της ανθρωπιάς μας, της ανθρωπιστικής βοήθειας.
Πρέπει να δείξουμε πως η Κούβα δεν είναι μια φτωχή χώρα που έχει ανάγκη τη βοήθειά μας, αλλά ένα κυρίαρχο σοσιαλιστικό κράτος που ακριβώς γι αυτό το λόγο υφίσταται τον πιο μακρόχρονο και τον πιο σκληρό αποκλεισμό από τον ιμπεριαλιστικό ταξικό εχθρό.
Ο κουβανικός λαός βρίσκεται σε μεγάλη ανάγκη, αλλά δεν επαιτεί. Απαιτεί όμως από όλους την εκπλήρωση του αμοιβαίου καθήκοντος της αλληλεγγύης και, ιδιαίτερα από τους πιο συνειδητοποιημένους, της επαναστατικής διεθνιστικής αλληλεγγύης.
Η βοήθεια είναι ευπρόσδεκτη. Όμως μόνη της δεν μπορεί να ανατρέψει τη δυσχερέστατη κατάσταση. Στην καλύτερη περίπτωση μπορεί να ανακουφίσει προσωρινά. Όπως τόνισε πριν δύο βδομάδες ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Κούβας, η ανάπτυξη κάθε χώρας δεν μπορεί να επαφίεται στη βοήθεια της αλληλεγγύης, όσο σημαντική και αν είναι, αλλά πρέπει να βασίζεται στη δική της οικονομία και στο δικαίωμά της να έχει ελεύθερες οικονομικές σχέσεις με όλες τις άλλες χώρες χωρίς την παρεμβολή των ΗΠΑ.
Με την έννοια αυτή η ουσιαστική αλληλεγγύη, ο πυρήνας της αλληλεγγύης εξακολουθεί να είναι – παράλληλα με την προσπάθεια ανακούφισης – η δημιουργία μαζικού ρεύματος που να παλεύει σταθερά ενάντια στην πολύπλευρη ιμπεριαλιστική επίθεση εναντίον της Κούβας, απαιτώντας την άμεση λύση του αποκλεισμού, τη διαγραφή της Κούβας από την αυθαίρετη και απαράδεκτη λίστα των χωρών που υποθάλπουν την τρομοκρατία και τον τερματισμό της παράνομης κατοχής του Γκουαντάναμο από τις ΗΠΑ.
Είμαστε βέβαιοι πως ο ακάματος και ασυμβίβαστος αγώνας του κουβανικού λαού, με την ολόπλευρη ηθική, πολιτική και οικονομική στήριξή του από το διεθνές κίνημα αλληλεγγύης, θα αποκρούσει και πάλι, όπως τόσες φορές, και αυτή την επίθεση του ιμπεριαλισμού.
Η Κούβα θα νικήσει ξανά!